تور طبس تا کال جنی

یکی از حقایق جالب تاریخی در مورد طبس این است که کوروش کبیر تا سن سیزده سالگی در این منطقه بزرگ شده است. طبس در دوران اشکانی و ساسانی یکی از مراکز مهم نظامی کشورمان بوده و در دوران اسماعیلیان یکی از مراکز مهم این خاندان در خراسان بوده است. طبس در دوران قاجار به اوج رشد و شکوفایی خود رسید و یکی از امرای شیبانی به نام امیرحسین خان با خیابان‌کشی و کانال‌کنی و ایجاد باغ‌ها و استخرهای بزرگ، آب‌انبارها، حمام‌های بزرگ و تمیز، مساجد و تکایا و… نقش مهمی در آبادانی این شهر داشت؛ اما این شهر در دوران پهلوی شکوه و عظمت خود را از دست داد و با جدا شدن شهرهای گناباد، فردوس، بجستان و بشرویه از آن، چندین مرتبه تجزیه شد؛ البته خوشبختانه در سال ۱۳۵۵ طبس به‌عنوان یک شهر باستانی اعلام شد و از تجزیه آن ممانعت به عمل آمد.

مردم این شهر از نژاد ایرانی اصیل و آریایی بوده و آداب و رسوم ایرانیان باستان در میان آن‌ها دیده می‌شود. مردم روستایی به نام کریت در نزدیکی طبس به زبان خاصی صحت می‌کنند که در آن نشانه‌ها و آهنگ موزون زبان باستانی پارسی دیده می‌شود. گویش محلی این روستا و مردم طبس تا حدود زیادی شبیه به فارسی دری بوده که متعلق به قرن چهار یا پنج است.